Sự phát triển mạnh mẽ và nhanh chóng của khoa học kỹ thuật đã tạo ra những vật liệu mới như thép cùng với kết cấu thép tiền chế sở hữu những ưu điểm vượt trội như trọng lượng nhẹ, cường độ chịu lực cao, vượt nhịp cầu lớn, giá thành thấp, thời gian thi công nhanh chóng… Vậy nên, kết cấu thép ngày càng được sử dụng rộng rãi trong hầu hết mọi lĩnh vực đời sống. Cùng Kết Cấu Thép MTG tìm hiểu về lịch sử kết cấu thép trong bài viết dưới đây nhé!

XEM THÊM: Tổng quan về kết cấu thép

Lịch sử kết cấu thép thế giới

Lịch sử kết cấu thép

So với các vật liệu truyền thống, tự nhiên như đất, đá, gỗ… sắt thép có nhiều ưu điểm vượt trội hơn hẳn. Để kiếm soát các mục tiêu chất lượng về độ cứng, tính đàn hồi, dễ uốn và sức bền kéo đứt, nhà sản xuất sẽ thay đổi khối lượng và tỷ lệ của những nguyên tố khác nhau trong thép để tạo thành nhiều loại thép khác nhau như thép cacbon, silic, crom, hợp kim… Từ quặng, tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng và xây dựng, người ra sẽ nung chảy, kéo dài, cán mỏng, chia nhỏ hoặc kết nối để tạo ra thép thẳng, thép hộp, thép hình, thép ống…

Tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng và xây dựng sẽ có loại thép phù hợp với công trình.
Tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng và xây dựng sẽ có loại thép phù hợp với công trình.

Theo những dấu tích hiện vật khảo cổ đã phát hiệu được ở Anatolia, Kaman-Kalehoyuk (Thổ Nhĩ Kỳ) đã cho thấy việc tìm ra kim loại đã có khoảng 4.000 năm. Tuy nhiên, con người chỉ biết sử dụng sắt thép vào xây dựng và kiến trúc không lâu trước đây. Thế nhưng, tốc độ phát triển của vật liệu này vô cùng nhanh chóng và những thành tựu mà thép tạo dấu ấn lên kiến trúc thực sự choáng ngợp.

Đầu tiên là vào năm 1793, nhà máy của William Strutt ở Derby (Anh) đã sử dụng kim loại bọc các cột gỗ để giảm nguy cơ hỏa hoạn. Năm 1797, nhà máy Ditherington Flax Mill ở Shrewsbury (Anh) của KTS Charles Bage trở thành công trình đầu tiên xây dựng hoàn toàn bằng khung thép. Dù chỉ cao 5 tầng nhưng công trình này được gắn với biệt danh rất khó quên – “Ông nội của nhà chọc trời”.

Nhà máy của William Strutt ở Derby (Anh).
Nhà máy của William Strutt ở Derby (Anh).

Từ thép, các kiến trúc hiện đại mới, Hi-tech lần lượt ra đời và pháp triển. Năm 1834, nhà máy Orrell được thiết kế bởi William Fairbairn và Easton Hodgkinson sử dụng thép có tiết diện ống tròn rỗng. Năm 1879, tòa nhà Second Leiter Building – một tác phẩm tiêu biển của trường phái Chicago của William Le Baron Jenney được thực hiện với cột, dầm bằng thép cho phép mở cửa sổ rất lớn.

Năm 1891, một trong những tòa nhà chọc trời đầu tiên của thế giới – công trình Wainwright ở St Louis Missouri được thiết kế theo phong cách Palazzo bởi Dankmar Adler, cũng là một trong những công trình đầu tiên tại Mỹ sử dụng toàn bộ khung chịu lực bằng thép.

Năm 1909, công ty Metropolian Life Insurance ở Manhattan, New York (Mỹ) có chiều cao 213 trở thành công trình cao nhất thế giới lúc bấy giờ (1909-1913) đã sử dụng hệ thống khung thép đặc biệt để chịu được tải trọng gió.

Các công trình chọc trời đầu tiên theo dòng lịch sử kết cấu thép.
Các công trình chọc trời đầu tiên theo dòng lịch sử kết cấu thép.

Lịch sử kết cấu thép hiện đại

Chỉ với 300 năm ngắn ngủi, tốc độ phát triển của vật liệu thép, đặc biệt là kết cấu thép thực sự chóng mặt, đặt nền móng kiến trúc to lớn với con người.

XEM THÊM: Kết cấu thép và 5 ứng dụng phổ biến trong xây dựng trên thế giới

Một hành trình dài từ tây sang đông, chúng ta có thể cảm nhận sự mới mẻ của thép trong kiến trúc đương đại. Câu chuyện 300 năm đã khép lại cùng với những lo toan về độ an toàn của công trình, khát vọng chiều cao của kiến trúc hoặc niềm vui của chủ đầu tư khi giá thành giảm, chi phí đầu tư rẻ.

Bạn đã từng đến mua sắm, dạo chơi tại Trung tâm thương mại Myzeil, Frankfurt (Đức) của Massimiliano Fuksas và Doriana hay chưa? Ngay giữa lòng “phố cổ” của thành phố rộng hơn 77.000m2 xuất hiện kiến trúc kết cấu thép ấn tượng, không quá trấn áp, thô bạo, vẫn toát lên vẻ khiêm tốn, hoài cổ.

Trung tâm thương mại Myzeil, Frankfurt (Đức) của Massimiliano Fuksas và Doriana.
Trung tâm thương mại Myzeil, Frankfurt (Đức) của Massimiliano Fuksas và Doriana.

Kiến trúc Myzeil mang vẻ đẹp hoàn toàn khác lạ, bất ngờ với những chuyển động không ngừng của không gian chức năng, mặt tiền, cửa, thang cuốn, giếng trời… Các vách tường, khung thép, cửa kính vuông vắn cứng nhắc được thay thế bởi những hình dáng quen thuộc của nhịp núi đồi, ngọn thác, dòng sông, cây đại thụ, vòi rồng hay thậm chí là hố đen.

Một công trình khác có vị trí đặc biệt trong lịch sử kết cấu thép hiện đại với kiến trúc ấn tượng không kém là Bảo tàng Anh (British Meseum). Ban đầu khi đến đây, bạn có thể sẽ cảm thấy lọt thỏm trong khuôn viên có chiều dài tương đương với mặt tiền của cung điện Buckingham và chiều rộng tương đương với kích thước của sân bóng Wembley? Cảm giác của bạn như thế nào khi đứng dưới mái vòm có diện tích 6.000m2 với sức nặng gần 800 tấn (478 tấn thép / 315 tấn thủy tinh) lơ lưng trên đầu ở độ cao 35m?.

Bảo tàng Anh (British Meseum).
Bảo tàng Anh (British Meseum).

Lịch sử kết cấu thép Việt Nam

Lịch sử kết cấu thép thời kỳ Pháp thuộc

Kết cấu thép lần đầu xuất hiện tại Việt Nam khoảng đầu thế kỷ 20. Đây cũng là thời kỳ nước ta trở thành thuộc địa của Pháp tại Đông Dương. Đa số những công trình thép tại thời điểm này đều do Pháp khởi công và xây dựng. Các công trình chính bao gồm nhà máy xe lửa, nhà máy đóng tàu, nhà máy dệt, nhà máy than, nhà hát lớn, rạp chiếu bóng…

Nhà hát lớn Hà Nội xây dựng năm 1901
Nhà hát lớn Hà Nội xây dựng năm 1901.

Lịch sử kết cấu thép những năm 1950 đến 1960

Thời kỳ đất nước ta giành được độc lập, đồng thời nhận được sự giúp đỡ, ủng hộ của các nước XHCN bắt đầu xây dựng các công trình, xây dựng đất nước công nghệ hóa, hiện đại hóa.

Các công trình lớn tiêu biểu trong thời kỳ này là:

Nhà máy Supe phôtphat Lâm Thao.
Nhà máy Supe phôtphat Lâm Thao.
Nhà máy cơ khí Hà Nội.
Nhà máy cơ khí Hà Nội.
Nhà máy gang thép Thái Nguyên.
Nhà máy gang thép Thái Nguyên.

Lịch sử kết cấu thép thời kì chống Mỹ cứu nước

Lúc này xuất hiện kết cấu thép để phù hợp với yêu cầu sơ tán chống chiến tranh với quy mô nhỏ, lắp ráp và tháo dỡ nhanh. Công trình phổ biên đó là nhà kho, nhà xưởng bằng giàn…

Lịch sử kết cấu thép thời kì 1975 đến 1990

Sau khi thống nhất đất nước năm 1975, nhà nước tiến hành xây dựng phục hồi các công trình đã bị phá hoại bởi chiến tranh, tận dụng các công trình được nước ngoài xây dựng trước đó.

Ga Tân Sơn Nhất trước năm 1975
Ga Tân Sơn Nhất trước năm 1975.

Lịch sử kết cấu thép từ năm 1990 đến nay

Nhiều yếu tố kinh tế xã hội, sự kiện thể thao đã góp phần thúc đẩy xây dựng các công trình lớn như SEA game 2003, hội nghị APEC 2007…

Nhà khung thép tại thời điểm này cũng có sự tiến bộ vượt bậc, vừa mang tính thẩm mỹ vừa đảm bảo sự hiện đại, khả năng thiết kế, chế tạo, lắp dựng tiến bộ vượt bậc.

Nhà thi đấu thể thao Nam Định.
Nhà thi đấu thể thao Nam Định.
Nhà biểu diễn cá heo Tuần Châu.
Nhà biểu diễn cá heo Tuần Châu.
Nhà triển lãm Cánh Diều.
Nhà triển lãm Cánh Diều.

Bài viết trên đây của Kết Cấu Thép MTG đã khái quát lại lịch sử kết cấu thép trên thế giới và tại Việt Nam qua từng thời kỳ. Có thể nói, kết cấu thép là một bước tiến quan trọng trong ngành xây dựng và dần trở thành cấu trúc được sử dụng phổ biến nhất. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về lịch sử kết cấu thép và thiết lập cái nhìn mới về ngành công nghiệp xây dựng hiện nay.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Messenger